“‘Hong Kong Smugglers’
![Hong Kong Smugglers](https://images.mo.be/sites/default/files/field/image/6231246340_343cabb2ac_z_0.jpg)
![Hong Kong Smugglers](https://images.mo.be/sites/default/files/field/image/6231246340_343cabb2ac_z_0.jpg)
In een buitenwijk van Hong Kong werd zondag betoogd tegen de overlast die Chinese toeristen veroorzaken. Opgestoken middelvingers en scheldpartijen illustreren de groeiende haat tegenover het "mainland". Dit ging om meer dan luidruchtige shoppers.
Het dichtbevolkte stadsdeel Tuen Mun ligt op een half uurtje van de Chinese grens. Het is een geliefde bestemming voor Chinese dagtoeristen, die sinds een versoepeling van de grens-administratie gemakkelijker de grens oversteken. In 2009 werd het mogelijk voor inwoners van de Chinese grens-metropool Shenzhen om een multiple-entry visum te verkrijgen. Sindsdien is het aantal Chinese toeristen in Hong Kong opgelopen tot wel 40 miljoen in 2013.
De stad is een aantrekkelijke bestemming, Chinezen vinden de producten er betrouwbaarder. Vooral melkpoeder, dat in China nog steeds de smet van het melkpoederschandaal draagt, is populair. Vele Chinezen kopen dan ook karrenvrachten van dit en andere producten aan, om in China door te verkopen. Zogenaamde ‘parallelle handel’ is op zich strafbaar, maar wordt getolereerd door de lokale politie, die het ziet als een economische stimulans. De lokale bevolking heeft er echter genoeg van. Het bestuur krijgt dagelijks klachten binnen over de dagtoeristen. Ze zouden het dagelijkse leven belemmeren, met hun enorme valiezen over tenen en tegen knieën rijden, bussen en metro’s volproppen,… Eén feit speelt meer dan al het andere: het zijn ‘mainlanders’.
Alhoewel zowat iedere inwoner van Hong Kong een tweede- of derdegraads immigrant is, heerst een ongelooflijke afkeer van alles wat nu nog over de inlandse grens komt. Mainlanders rochelen en spuwen; ze bevuilen de straat; ze zijn lawaaierig en onbeschoft… Ze duwen zich een weg door de straten; ze steken voor…
Identiteit
De haat van Hongkongers jegens Mainlanders heeft verschillende oorzaken, maar ze vallen meestal te herleiden tot een enkele stelling: Hong Kong verliest haar identiteit aan China.
De meeste Hongkongers zijn bang voor een toekomst onder het gezag van de Communistische Partij; een vrees die niet ongegrond is, aangezien het verdrag tussen het Verenigd Koninkrijk en China stelt dat Hong Kong in 2047 haar eigen bestuur zal moeten opgeven en volledig Chinees zal worden. Velen zien Hong Kong nu al meer en meer Chinees worden. Door voornoemde versoepelde administratie hoor je in sommige delen van Hong Kong meer Mandarijns dan Cantonees. Wijken als Tuen Mun, maar ook het centrale Tsim Sha Tsui, cateren naar de Chinese smaak. Het zijn wijken die gemeden worden door Hong Kongers.
Chinezen die met volle koffers terug naar huis wilden gaan, werden aan de bushalte opgewacht door woedende betogers
Sommige actiegroepen bestrijden die ‘Mainlandisering’. Met dramatische redes over onderdrukking en identiteit ronselen verenigingen als ‘Local Citizens on the Front Line’ misnoegde inwoners, klaar om te vechten om hun cultureel erfgoed te beschermen. Zondag organiseerde zo’n vereniging, ‘Love Tuen Mun’, een protestactie tegen de ‘parallelle handel’ en de overlast door Chinese shoppers. Chinezen die met volle koffers terug naar huis wilden gaan, werden aan de bushalte opgewacht door woedende betogers. Onder luid gejoel (‘ga terug naar China!’ en ‘F*** your mother!’) reden de volle bussen terug de grens over. Toen de meeste toeristen weg waren, koelden de betogers hun woede op de winkels die de Chinese klanten aantrekken. Ze trokken van winkel naar winkel, tot elkeen de hekkens had neergehaald. In een winkelcentrum werden ze tegengehouden door de politie, pepper-spray werd weer bovengehaald en enkele betogers werden gearresteerd. Het is er nog steeds onrustig.
“Mainlanders” vertrekken uit Hong Kong
Ding Yuin Shan (CC BY 2.0)
Vastgoed
Ik geef wekelijks les Frans aan de zoon van een welgestelde Chinese familie. Ze wonen op de 60ste verdieping van een appartementsgebouw in Tsim Sha Tsui, in een enorme flat met twee dienstmeisjes. De vader werkt in Shanghai, de moeder spendeert haar dagen in de zetel, online te winkelen en chatten. Af en toe hoor ik haar Engels leren uit een boekje. Ze vertelde me dat ze het nodig vond om Engels te leren, omdat ze geen Mandarijns meer durft te spreken in de stad. De discriminatie is verschrikkelijk, zei ze. Volgens haar had het te maken met hoe klein Hong Kong is. ‘Small spaces, small minds’. En daar sloeg ze de nagel op de kop, maar niet hoe zij het bedoelde. Hongkongers leven inderdaad in ‘small spaces’. Een Amerikaanse studie noemde Hong Kong enkele weken geleden nog de stad met de meest onbetaalbare huizenmarkt ter wereld, voor het vierde jaar op rij. De mediane prijs voor een appartement is 15 maal het gemiddeld jaarlijks inkomen. Laat dat even bezinken.
Dit heeft alles te maken met buitenlandse investeringen die de vastgoedprijzen de lucht in drijven. Buitenlandse investeringen, i.e. vooral uit China. De Chinese nouveau riche ziet de Hong Kongse vastgoedmarkt als een mooie belegging, wat moeten ze anders doen met al dat geld. Terwijl de Chinese elite de vastgoedprijzen opdrijft, worden de vastgoed-tycoons rijker. Voor een kleine flat van 50m2, ver van het centrum, telt een doorsnee Hongkonger al vlug €200.000 neer.
Vastgoed in Hong Kong
Zhang Wenjie (CC BY 2.0)
De “Mainland Mistress”
Naast onbetaalbaar vastgoed en drukke winkelcentra wordt de Chinezen nog iets anders verweten: overspel. De rijke elite in Hong Kong houdt er maar al te vaak een minnares op na. Meestal zijn dit meisjes uit China, die met hun imago van onderdanigheid de tycoons verlossen van hun vrijgevochten Cantonese vrouwen. Het lijkt een urban myth, maar de ‘mainland mistress’ bestaat wel degelijk.
In December werd de voormalige staatssecretaris Rafael Hui veroordeeld tot 7,5 jaar cel voor corruptie. Tijdens zijn proces bekende Hui dat hij meer dan 7 miljoen HK$ (€700 000) aan geschenken had gegeven aan zijn Chinese minnares. Intussen zit een curator haar op de hielen, vastberaden om dat geld terug naar Hong Kong te halen.
Over de haat tussen Hongkongers en Mainlanders zijn langere artikels geschreven, maar hier volstaat het te zeggen dat de onrust van zondag 8 februari niet enkel over geblutste tenen en knieën ging. Alles wat Mainlanders verweten wordt, speelt ook een belangrijke rol in de democratische beweging. Men wil aan de invloed van Beijing ontsnappen, de vastgoedprijzen drukken, de uitspattingen van de rijke elite indammen, en de Hong Kongse identiteit beschermen. Of hoe democratie meer een middel is dan een doel.
Volg de gebeurtenissen in Tuen Mun op Twitter via #HongKongSmugglers en volg mij op Twitter om op de hoogte te blijven!